O Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG) considerou probado que a Xunta de Galicia e a Confederación Hidrográfica do Miño-Sil vulneraron os dereitos fundamentais dos veciños das Conchas (Ourense) pola contaminación do encoro. En concreto, declarou vulnerados os dereitos fundamentais á vida, na súa relación co dereito á intimidade e á inviolabilidade do domicilio, e á propiedade, vinculados ao desfrute da auga, todos eles en relación co dereito ao desfrute dun medio ambiente saudable e adecuado ás necesidades das persoas do artigo 45 da Constitución española. Dita vulneración, segundo consta no fallo emitido pola sección segunda da Sala do Contencioso-administrativo do TSXG, “está provocada pola inactividade das administracións públicas demandadas -Xunta e Confederación Hidrográfica do Miño-Sil (CHMS)-, que, a pesar de coñecer a situación e estar legalmente obrigadas a iso, non foron capaces de poñer remedio algún”. 

A Sala, desta forma, acolleu en parte a demanda presentada pola asociación local de veciños das Conchas, no municipio de Lobeira (Ourense), e a Federación de Consumidores e Usuarios CECU, xunto a sete particulares, quen tamén atribuían responsabilidades aos concellos de Bande, Os Blancos, Trasmiras, Lobeira e Muíños, pero o TSXG rexeitou a demanda fronte aos mesmos. 

Os maxistrados condenaron a ambas as administracións “a adoptar inmediatamente cantas medidas sexan necesarias para que cesen os cheiros e a degradación ambiental do encoro das Conchas e a súa contorna” para “devolver o pleno desfrute dos dereitos fundamentais”. Ademais, condenounas a “adoptar inmediatamente cantas medidas sexan necesarias para garantir o abastecemento de auga potable limpa, segura e libre de microorganismos e substancias químicas que constitúan unha ameaza para a saúde das persoas, co fin de devolverlles o pleno desfrute do seu dereito humano á auga”.   

Así mesmo, impúxolles o pagamento dunha indemnización de 1.000 euros mensuais desde a data de presentación da reclamación inicial e ata un máximo de 30.000 euros a seis dos demandantes, e ata un máximo de 6.000 euros para outra das afectadas. O TSXG entende que os demandantes experimentan un “innegable prexuízo moral que non cesou” e destaca que é unha situación que se remonta desde 2011. Por iso, considera que "provoca angustia e ansiedade" ao ver que a situación se prolongaba co tempo. 

O alto tribunal galego salienta na resolución que a Xunta “permitiu un incremento excesivo nunha comarca como A Limia de macrogranxas (máis de 300) sen trasladar o risco ambiental á empresa e/o empresas destinatarias do beneficio”, o que se acrecentou “coa ineficaz xestión dos residuos que terminaban en lugares non controlados, e sen que se controlasen químicamente os mesmos ante a posible presenza de antibióticos/químicos derivados de medicamentos, provocando unha saturación do medio que o terreo era incapaz de asumir e con iso o prexuízo ao medioambiente e a existencia de bacterias resistentes”. 

En canto á Confederación Hidrográfica do Miño-Sil, que ten a obriga do control da calidade das augas, o TSXG resalta a súa “inacción ante un feito constatable do empeoramento da calidade das augas desde o ano 2011”. Os maxistrados entenden que o organismo estatal debería intervir ante a "proliferación das autorizacións das macrogranxas. "Era evidente unha deterioración paulatina e crónica e unha orixe que, a pesar de non recoñecerse expresamente, á vista dos datos era manifesta, dado que a poboación é escasa e a cabana gandeira é asimilable á dunha gran cidade en canto ao nivel de residuos", recalcan. A sentenza non é firme, pois contra ela cabe presentar recurso de casación ante o Tribunal Supremo.